فعالیتهای برادران استان اردبیل
گزارش عملکرد سازمان سراج استان اردبیل در پویش ملی مواجهه با خبر جعلی در سال 1403 مقدمه: در دنیایی که هر لحظه با سیل عظیمی از اطلاعات مواجهیم، توانایی تشخیص خبر درست از نادرست به مهارتی حیاتی تبدیل شده است. اخبار جعلی نه تنها باعث سردرگمی افراد میشوند، بلکه میتوانند تصمیمات مهم زندگی را تحت […]
فعالیتهای برادران استان اصفهان
گزارش عملکرد سازمان سراج استان اصفهان در پویش ملی مواجهه با خبر جعلی در سال 1403 آموزش همگانی در فضای معنوی اعتکاف در دی ماه 1403، سازمان سراج استان اصفهان با بهرهگیری از فضای معنوی اعتکاف، سه جلسه آموزشی با موضوع شناسایی و مقابله با اخبار جعلی برگزار کرد که با استقبال 180 نفر از […]
راستی آزمایی اخبار جعلی
راستیآزمایی (Fact-Checking) فرآیندی است که با هدف سنجش صحت اطلاعات و کاهش انتشار اخبار نادرست انجام میشود. این کار میتواند به صورت دستی، نیمهخودکار یا خودکار انجام شود، هر کدام با مزایا و چالشهای خاص خود. در حالی که روش دستی بیشترین دقت را دارد، روش خودکار در مقیاس بزرگ و با سرعت بالا عمل میکند. با رشد اطلاعات دیجیتال و گسترش اخبار جعلی، اهمیت استفاده از شیوههای مؤثر راستیآزمایی و بهرهگیری از مراکز معتبر بیش از پیش احساس میشود.
الگوی ارزیابی اخبار در سواد خبری
لگوی ارزیابی اخبار (CRAP) چهار سوال اصلی را برای بررسی اعتبار اخبار مطرح میکند: آیا خبر جدید است؟ آیا معتبر است؟ چه کسی آن را منتشر کرده است؟ و هدف تولید آن چیست؟ ارزیابی منابع خبری باید بر اساس میزان اعتبار، هدف و صحت مستندات انجام شود، بهویژه در فضای رسانههای اجتماعی که امکان تحریف و ویرایش اخبار وجود دارد. همچنین، مهم است که از منابع متنوع خبری استفاده کنیم و به روند انتشار اخبار و تغییرات آن توجه کنیم تا از تأثیر اخبار جعلی و شایعات در امان بمانیم.
اتاق پژواک و تأثیر آن بر قطببندی سیاسی: نگاهی به حباب فیلتر
حباب فیلتر به فرآیند شخصیسازی محتوای دیجیتال توسط الگوریتمها گفته میشود که باعث میشود تنها محتوای همسو با علایق و باورهای فرد نمایش داده شود. این فرآیند میتواند به تقویت سوگیری تاییدی، طرد ناآگاهانه دیگران و فروپاشی گفتوگوهای اجتماعی منجر شود. در نتیجه، هویت فرد در یک فضای محدود و بدون مواجهه با تفاوتها شکل میگیرد، که میتواند تعاملات اجتماعی را کاهش دهد و جامعه را به گروههای منزوی تقسیم کند.
نظریات تاثیر پیام در رسانه- بخش اول
دهه پایانی قرن نوزدهم شاهد آغاز فراگیری رسانههای مدرن بود و اختراع ماشین لینوتایپ و انقلاب در تبلیغات باعث تحولی عمده در ارتباطات اجتماعی و سیاسی شد. رسانهها به ابزاری قدرتمند برای تغییر نگرشها و افزایش قدرت در جنگها و تبلیغات بدل شدند. مدل «سوزن تزریقی»، که به تأثیر مطلق رسانهها بر مخاطبان تأکید داشت، در این دوره شکل گرفت و تا دهه 1940 معتبر بود، جایی که رسانهها به ابزاری برای پیروزی در جنگها و کنترل افکار عمومی تبدیل شدند.
نظریات تاثیر پیام در رسانه- بخش دوم
دوره دوم تأثیر محدود رسانه به بررسی نظریات اثر محدود رسانه بر مخاطب پرداخته است. این نظریات شامل «نظریه استحکام»، «جریان دو مرحلهای»، «اشاعه نوآوریها» و «استفاده و رضامندی» میباشد که بر فعال بودن مخاطب و تأثیر غیرمستقیم رسانهها تأکید دارند. بر اساس این دیدگاهها، رسانهها نمیتوانند به سادگی نگرشها و رفتار مخاطبان را تغییر دهند و برعکس، تأثیر آنها به شدت تحت تأثیر عوامل اجتماعی و فرهنگی قرار دارد.
نظریات تاثیر پیام در رسانه- بخش سوم
دوره سوم بازگشت اثر قدرتمند رسانه، تأکید بر قدرت رسانهها و تأثیر آن بر فرهنگ و جامعه بود. نظریات مختلف از جمله «نظریه کاشت»، «برجستهسازی»، «رمزگذاری-رمزگشایی»، «مارپیچ سکوت» و «نظریه وابستگی» به تحلیل چگونگی تأثیر رسانهها بر نگرشها و رفتار مخاطبان پرداختند. این نظریات بر نقش رسانهها در شکلدهی به واقعیتها، اولویتگذاری موضوعات و چگونگی دریافت پیامها از سوی مخاطبان تأکید دارند و نشان میدهند که رسانهها میتوانند افکار عمومی را تحت تأثیر قرار دهند.
هوش مصنوعی و تاثیر آن در حوزه اخبار جعلی و رسانه
هوش مصنوعی (AI) تأثیرات گستردهای بر تولیدات رسانهای و پیچیدگی اخبار جعلی (فیکنیوز) داشته است. نسلهای مختلف هوش مصنوعی، از نسل اول مبتنی بر قوانین تا نسل سوم خودمختار، در تولید محتوای رسانهای و ایجاد محتوای جعلی مانند دیپفیک و اتاقهای پژواک نقشی کلیدی ایفا کردهاند. در آینده، هوش مصنوعی میتواند به گسترش فیکنیوز و تغییر افکار عمومی کمک کند، و بنابراین تقویت سواد دیجیتال و توسعه سیاستهای نظارتی برای مقابله با این تهدیدات ضروری است.
با اخبار جعلی تولید شده توسط سلبریتی ها چگونه مواجه شویم؟
گسترش رسانههای اجتماعی فرصتهای بسیاری را برای ارتباطات فراهم کرده، اما همچنین تهدیداتی چون تولید و انتشار اخبار جعلی را به همراه داشته است. سلبریتیها به دلیل تأثیرگذاری بالا میتوانند به گسترش این اخبار کمک کنند، بهویژه زمانی که خود در دام این اطلاعات میافتند و آنها را منتشر میکنند. مقابله با این پدیده نیازمند آموزش سواد رسانهای برای عموم، بهویژه نوجوانان و جوانان، و تقویت مهارتهای راستیآزمایی است.