دستکاری اطلاعات بصری
اطلاعات غلط تنها به متن محدود نمیشود و تصاویر، ویدئوها و صداهای دستکاریشده نیز میتوانند مخاطبان را فریب دهند. شناخت انواع دستکاریهای بصری مانند تغییر عمدی تصاویر، استفاده از محتوای غیرمرتبط و چینش انتخابی تصاویر، میتواند در تحلیل بهتر و مقابله با اطلاعات نادرست مؤثر باشد. آگاهی از این روشها به ما کمک میکند در برابر تحریفهای بصری خلع سلاح نشویم.
جنگ شناختی و قوه خیال
عمل برای تثبیت آموختهها ضروری است، زیرا بدون عمل و تکرار، اطلاعات به راحتی فراموش میشوند. فرایند انگیزه برای عمل از چهار مرحله تشکیل میشود: تصور، تصدیق به فایده، شوق مؤکد، و اراده. همچنین، مداخلات روانی و رسانهای میتوانند در هر یک از این مراحل اختلال ایجاد کرده و باورهای نادرست را ترویج دهند.
اثر حقیقت واهی
اثر حقیقت خیالی (Illusory Truth Effect) به تمایل انسانها برای باور کردن اطلاعاتی اطلاق میشود که بارها و بارها به آنها مواجهه پیدا کردهاند، حتی اگر آن اطلاعات نادرست یا جعلی باشند. این پدیده به دلیل فرآیندهای شناختی انسانها رخ میدهد که در آن، تکرار اطلاعات باعث میشود که آنها بهطور ناخودآگاه به عنوان حقیقت پذیرفته شوند.
اثر حقیقت خیالی میتواند تأثیرات عمیقی بر قضاوتها، باورها و تصمیمگیریهای افراد داشته باشد، به ویژه در دنیای امروز که رسانهها و شبکههای اجتماعی به سرعت اطلاعات را منتشر میکنند. وقتی اطلاعات نادرست چندین بار از منابع مختلف شنیده شود، افراد تمایل بیشتری دارند که آن را به عنوان حقیقت بپذیرند. این اثر بهویژه در گسترش اخبار جعلی مؤثر است و میتواند موجب باورهای نادرست و گمراهکننده شود.
اخبار ناکارآمد؛ مکانیزم های شناختی
تفکر تحلیلی فرآیند پیچیدهای است که در مقابل قضاوت سطحی قرار دارد و اهمیت زیادی در تصمیمگیریهای صحیح دارد. در دنیای امروز، درک مکانیزمهای شناختی برای مواجهه با اخبار ناکارآمد، که شامل اطلاعات نادرست یا غیرمفید است، ضروری است. اطلاعات ناکارآمد میتواند به سوءبرداشت، تضعیف اعتماد و حتی قطبیسازی اجتماعی منجر شود، بنابراین توانایی ارزیابی درست اطلاعات از نظر تناسب و کارآمدی بسیار اهمیت دارد.
اخبار جعلی و انتخابات
اخبار جعلی به ویژه در دوران انتخابات تهدیدی جدی برای افکار عمومی و تصمیمگیریهای سیاسی است و میتواند موجب تغییر نگرشها و بیاعتمادی به نهادهای سیاسی شود. پذیرش اخبار جعلی به عوامل روانشناختی، اجتماعی و سوگیریهای شخصی بستگی دارد و آموزش سواد رسانهای میتواند به مقابله با آن کمک کند. استراتژیهای مقابله با اخبار جعلی شامل قوانین محدودکننده، استفاده از تکنولوژیهای پیشرفته برای تشخیص اطلاعات نادرست و تقویت سواد مجازی در سطح جامعه است.
گزارش عملیات های تاثیر سازمان یافته علیه ایران – بخش دوم
در این پژوهش، شبکهای از ۴۸ هزار کاربر فارسیزبان توییتر تحلیل شد که در آن سه اجتماع عمده با ویژگیهای سیاسی، سبک فعالیت و هویتهای متفاوت شناسایی گردید. نتایج نشان میدهد که گرایش سیاسی و سبک فعالیت کاربران، نقش مهمی در شکلگیری این اجتماعات دارند و تعامل بیشتر درونگروهی نسبت به برونگروهی وجود دارد. همچنین شاخصهای «مواجهه با مخالف» و رفتارهای ریتوییتی در موضوعات مختلف، بیانگر وجود قطبیدگی سیاسی و اتاق پژواک در شبکه کاربران فارسی توییتر است.
گزارش عملیات های تاثیر سازمان یافته علیه ایران- بخش اول
شواهد متعددی از عملیات سوءاطلاعاتی علیه ایران در فضای مجازی وجود دارد، که شامل پروژههایی مانند IranDisinfo، فعالیت گروه مجاهدین خلق با هزاران حساب جعلی، و انتشار اخبار ساختگی توسط شخصیتهای ساختگی نظیر حشمت علوی است.
این اقدامات با هدف شکلدهی افکار عمومی جهانی علیه ایران و تأثیرگذاری بر سیاستهای داخلی و بینالمللی صورت میگیرد.
تحلیلهای رسانهای نشان میدهند که این عملیاتها از حمایت مالی و ساختاری نهادهای دولتی خارجی برخوردار بوده و با استفاده از ترولها، باتها و هشتگهای جعلی در مواردی مانند کنفرانس ورشو یا قتل دکتر هکی گسترش یافتهاند.
نقش تئوریهای توطئه در همهگیری کووید 19
تئوریهای توطئه در شرایطی با ترس و بیاعتمادی رشد میکنند و با بهرهگیری از اطلاعات نادرست، رفتارهای بهداشتی و اجتماعی را تضعیف میکنند. در همهگیری کووید 19، این تئوریها بر چهرههایی چون بیل گیتس یا کشورهایی مانند چین متمرکز بودند. پیامدشان کاهش تمایل به واکسیناسیون، رواج شبهعلم و قطبیشدن جامعه بود.