تفکر انتقادی و سواد فضای مجازی
در حال حاضر استفاده از اینترنت و دسترسی به گوشیهای هوشمند رو به گسترش است. آمیختگی اینترنت در زندگی روزمرۀ مردم و رایجشدن گوشیهای هوشمند و نرمافزارهایی که کارها را آسانتر کردهاند و نیاز کمی به اطلاعات سختافزاری دارند، تعداد بیشتری از افراد را در پیوند با اینترنت قرار میدهد. امروزه رسانهها در زندگی روزمرۀ […]
دستکاری اطلاعات بصری
اطلاعات غلط تنها به متن محدود نمیشود و تصاویر، ویدئوها و صداهای دستکاریشده نیز میتوانند مخاطبان را فریب دهند. شناخت انواع دستکاریهای بصری مانند تغییر عمدی تصاویر، استفاده از محتوای غیرمرتبط و چینش انتخابی تصاویر، میتواند در تحلیل بهتر و مقابله با اطلاعات نادرست مؤثر باشد. آگاهی از این روشها به ما کمک میکند در برابر تحریفهای بصری خلع سلاح نشویم.
کلیشه و رسانه
کلیشهها تصورات قالبی و تکراری در مورد افراد یا گروهها هستند که بر رفتار ما در مواجهه با آنها تأثیر میگذارند. رسانهها بهویژه از کلیشههای جنسیتی و نژادی برای شکلدهی به تصورات عمومی استفاده میکنند، که این تصورات در تبلیغات، فیلمها و شبکههای اجتماعی تأثیرگذار است. این کلیشهها بهطور عمده موجب تقویت هنجارهای اجتماعی و رفتارهای محدودکننده میشوند، مانند تصویر زنان بهعنوان کدبانو یا مردان بهعنوان قدرتمند و مسلط.
اخبار جعلی و انتخابات
اخبار جعلی به ویژه در دوران انتخابات تهدیدی جدی برای افکار عمومی و تصمیمگیریهای سیاسی است و میتواند موجب تغییر نگرشها و بیاعتمادی به نهادهای سیاسی شود. پذیرش اخبار جعلی به عوامل روانشناختی، اجتماعی و سوگیریهای شخصی بستگی دارد و آموزش سواد رسانهای میتواند به مقابله با آن کمک کند. استراتژیهای مقابله با اخبار جعلی شامل قوانین محدودکننده، استفاده از تکنولوژیهای پیشرفته برای تشخیص اطلاعات نادرست و تقویت سواد مجازی در سطح جامعه است.
نقش تئوریهای توطئه در همهگیری کووید 19
تئوریهای توطئه در شرایطی با ترس و بیاعتمادی رشد میکنند و با بهرهگیری از اطلاعات نادرست، رفتارهای بهداشتی و اجتماعی را تضعیف میکنند. در همهگیری کووید 19، این تئوریها بر چهرههایی چون بیل گیتس یا کشورهایی مانند چین متمرکز بودند. پیامدشان کاهش تمایل به واکسیناسیون، رواج شبهعلم و قطبیشدن جامعه بود.